Trong các động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đầu tư nước ngoài (FDI) là một trong những động lực quan trọng và lĩnh vực này đã thu về những kết quả khả quan trong năm 2024, trở thành điểm sáng đáng ghi nhận, hứa hẹn sẽ góp phần xứng đáng, kích đẩy tốc độ tăng trưởng kinh tế năm 2024 ở mức cao hơn 7% như định hướng phấn đấu cũng như mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2025.
Theo số liệu vừa được Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Kế hoạch và Đầu tư công bố, trong tháng 11, tổng vốn đăng ký cấp mới, điều chỉnh và góp vốn mua cổ phần, mua phần vốn góp của nhà đầu tư nước ngoài khá lớn so với các tháng trong năm với gần 4,12 tỷ USD, chiếm 13,1% tổng vốn đầu tư của cả nước trong 11 tháng.
Lũy kế 11 tháng, tổng vốn đăng ký cấp mới, điều chỉnh và góp vốn mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài đạt gần 31,4 tỷ USD, tăng 1% so với cùng kỳ năm 2023.
Về vốn thực hiện, tính đến 30/11, các dự án đầu tư nước ngoài ước tính đã giải ngân được khoảng khoảng 21,68 tỷ USD, tăng 7,1% so với cùng kỳ năm 2023.
Nhận xét về tình hình thu hút đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, Cục Đầu tư nước ngoài cho biết, vốn đầu tư tiếp tục tập trung nhiều vào các tỉnh, thành phố có nhiều lợi thế trong thu hút đầu tư nước ngoài như: cơ sở hạ tầng tốt, nguồn nhân lực ổn định, nỗ lực cải cách thủ tục hành chính và năng động trong công tác xúc tiến đầu tư…, như: Bắc Ninh, Quảng Ninh, Tp. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Hà Nội, Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu, Đồng Nai, Nghệ An, Bắc Giang. Riêng 10 địa phương này đã chiếm 79,6% số dự án mới và 69,4% số vốn đầu tư của cả nước trong 11 tháng.
Đặc biệt, thời gian qua, tại nhiều tỉnh thành trên cả nước đã thu hút được các doanh nghiệp bán dẫn đến đầu tư; trong đó, Bắc Ninh là một điển hình. Trong thời gian qua, nhiều dự án đầu tư quy mô lớn đã đổ về Bắc Ninh, điển hình như: dự án Nhà máy FCPV Foxconn Bắc Ninh với tổng vốn đầu tư 383,3 triệu USD hay dự án bảng mạch in (PCB) công nghệ chính xác cao Victory Giant Việt Nam với tổng vốn đầu tư 260 triệu USD…
Dự án máy chế tạo các sản phẩm điện tử, phương tiện thiết bị mạng và các sản phẩm âm thanh đa phương tiện Goertek với tổng vốn đầu tư 280 triệu USD…
Đáng chú ý, Bắc Ninh đã ký kết thỏa thuận hợp tác phát triển dự án với Samsung Display với số vốn đầu tư lên đến 1,8 tỷ USD. Nhờ đó, trong 11 tháng, Bắc Ninh dẫn đầu cả nước về thu hút vốn FDI, với tổng vốn đầu tư đăng ký gần 5,04 tỷ USD, chiếm 16% tổng vốn đầu tư cả nước, gấp hơn 3 lần cùng kỳ.
Cùng với đó, nhiều doanh nghiệp lớn trong ngành bán dẫn thế giới đã và đang đầu tư mạnh mẽ vào Việt Nam. Trong đó có nhiều tên tuổi lớn trong ngành bán dẫn thế giới, như: Intel, Amkor, Ampere, Marvell, Cadence, Renesas, Synopsys, Qorvo…Bên cạnh đó, một số công ty trong nước cũng đã gia nhập thị trường công nghiệp bán dẫn như: Viettel, FPT, VNChip…
Hiệp hội bán dẫn toàn cầu (SEMI) dự báo, thị trường bán dẫn của Việt Nam dự kiến sẽ đạt 7,01 tỷ USD vào năm 2028, với tốc độ tăng trưởng ngành bình quân mỗi năm khoảng 6,69% trong giai đoạn 2023 – 2028.
Ông Hong Sun, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (KoCham) cho biết, Việt Nam là một trong những nước có nhiều cơ hội để phát triển ngành chất bán dẫn. Vì vậy, các tập đoàn lớn của Hàn Quốc vẫn đang tiếp tục xem xét cơ hội đầu tư mở rộng các chuỗi giá trị cung ứng của chất bán dẫn tại Việt Nam.
Hiện nay, các doanh nghiệp Hàn Quốc trong lĩnh vực chất bán dẫn đã có những bước đầu tư đầu tiên tại Việt Nam, như công ty Han Yang ở Phú Thọ, Amkor ở Bắc Ninh hay Hana Micron. Các công ty này đều đang gia công và lắp ráp công đoạn cuối cùng trong chuỗi giá trị cung ứng chất bán dẫn.
Ông Nguyễn Văn Toàn, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE) cho rằng, xu hướng nhà đầu tư FDI đổ vốn vào công nghiệp bán dẫn, công nghiệp điện tử trong thời gian qua là rất tốt, cùng với doanh nghiệp FDI thì FPT cũng đã khởi công xây dựng trung tâm trí tuệ nhân tạo hơn 4.000 tỷ đồng tại Bình Định.
Đặc biệt, mới đây ông Jensen Huang, nhà sáng lập kiêm Tổng Giám đốc NVIDIA đã đến Việt Nam lần thứ 2, và Tập đoàn NVIDIA đã hợp tác với Việt Nam để thành lập Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Trí tuệ nhân tạo (AI) và Trung tâm Dữ liệu AI tại Việt Nam.
Điều này cho thấy tín hiệu tốt trong thu hút đầu tư bán dẫn và các ngành công nghiệp điện tử. Hiện, xu hướng tham gia vào thị trường bán dẫn đang mở ra cơ hội cho Việt Nam.
Bên cạnh đó, Việt Nam cũng có những tiến bộ đáng kể trong việc thực hiện các Hiệp định thương mại tự do (FTA) song phương và đa phương; từ đó tạo ra nhiều cơ hội, nhất là lợi thế về thuế suất thấp cho các loại hàng hóa sản xuất trong nước.
Các chuyên gia kinh tế đánh giá, Việt Nam hiện là nền kinh tế mở nhất chỉ sau Singapore trong khu vực trong khi Chính phủ Việt Nam vẫn chủ trương cải cách, hội nhập quốc tế và duy trì nỗ lực liên tục, có hiệu quả để tiếp nhận dòng vốn FDI bền vững. Làn sóng chuyển dịch địa bàn đầu tư, phân tán rủi ro trong hoạt động đầu tư quốc tế đang trở thành điều kiện khá thuận lợi cho Việt Nam đón nhân thêm vốn FDI.
Cùng với đó, Việt Nam đang nỗ lực cải thiện chất lượng nguồn nhân lực, hướng tới khả năng cung cấp nhân lực tại chỗ đối với nhiều vị trí làm việc của những lĩnh vực công nghệ cao.
Để phát triển ngành công nghiệp bán dẫn ở Việt Nam, ông Hong Sun, Chủ tịch KoCham cho rằng, khung pháp lý, những quy định pháp luật phải tạo nền tảng, điều kiện cho các nhà đầu tư yên tâm đầu tư và có những chế độ ưu đãi đặc biệt. Sản xuất chất bán dẫn yêu cầu về nguồn điện rất lớn, gấp rất nhiều lần so với ngành công nghiệp thông thường, nên Việt Nam cần đặc biệt quan tâm tới nguồn cung cấp điện.
Về nguồn nhân lực, chất bán dẫn không phải 100% sản xuất bằng máy móc, thiết bị, mà phải có con người hiểu biết và xử lý, tham gia vào các công đoạn. Do đó, Việt Nam phải đầu tư để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Cùng với những giải pháp đề xuất trên, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh, Chính phủ luôn quyết liệt tập trung hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh; xử lý tồn đọng, vướng mắc; đẩy mạnh đầu tư các dự án hạ tầng chiến lược, quan trọng; thúc đẩy các động lực tăng trưởng của nền kinh tế.
Ngoài ra, Chính phủ, các địa phương trong nước cũng đẩy mạnh triển khai hoạt động xúc tiến đầu tư, giới thiệu tiềm năng, sức hấp dẫn của thị trường trong nước cũng như môi trường đầu tư-kinh doanh nước ta tại một số quốc gia và nhận được sự quan tâm, đồng thuận…
